حقیقت یک مفهوم، مشتق نسبت به زمان آن مفهوم است

به طور معمول عادت کرده ایم که حقیقت را یک مفهوم موجود و جماد بدانیم که فرا زمان و فرا مکان است. به این معنی که برای هر پدیده و هر مفهوم و یا موجود و حتی تکوینی حقیقتی که فلسفه وجودی آن را موجب میشود قائل میشویم که سخت با عنصر مبدا در ارتباط است. در نگاه سنتی و حتی نزدیک به حال درمورد حقیقت، این دیدگاه بسیار درخشان است که آنچه در پس یک مفهوم است همان است که دیروز بوده و فردا هم خواهد ماند.این نتیجه گیری از اشیاء و کائنات تا جانداران و روخ و خدا بسط داده می شود و برای هرکدام از این مفاهیم حقیقتی ثابت تعریف میشود. بحث کردن در مورد استقلال وجودی یک سنگ شاید کار ساده ای باشد اما برای یک روح کمی دشوار تر است. در هر صورت این حقیقت ثابت به سرعت تبدیل به استقلال وجودی میشود، به این معنی که بودن هر مفهومی مستقل از دیگری است. مثلا سنگ بدون توجه به پارچ یک مفهوم کامل است . در نگاه اول شاید این تئوری منطقی به نظر بیاید و بشود آن را در نگرشی عمیق به مفاهیم در سطح واژه پذیرفت. اما اینکه بلافاصله آن را تعمیم بدهیم ونتیجه را بی نقص بپذیریم بدون شک غیر منطقی است و کار خطرناکی است.
مسئله اینجاست که آیا سنگ میتواند پارچ هم باشد؟ بلافاصله پس از مطرح شدن این سوال، عنصر کمیاب و بیمانند زمان گام در میدان میگذارد و خودنمایی میکند. شاید یک روزی بشود! و شاید یک روزی بوده است! در اینجا منظور ما تغییر شکل ظاهری نیست، اینکه بگوییم سنگی را به شکل یک پارچ در آورده ایم و هم سنگ است و هم پارچ گونه ای پویایی واژه ایست و آن مفهوم مورد نظر را که حقیقت پویا است ارائه نمیکند. مسئله اینجاست که زمانی یک سنگ با تمام ویژگی های فعلیش پارچ بوده است و یا خواهد بود.و تمام مفهومی که از واژه پارچ استخراج میشود، روزی از آنچه که اکنون سنگ مینامیمش استخراج میشده و یا خواهد شد.
با کمی تامل، تصور این مورد در مثالهایی ممکن است. مثلا یک گونه خاص از برگ درخت کاملا لباس بوده است. نه اینکه بگوییم از برگی به عنوان لباس استفاده شده است. بلکه آن برگ یک لباس بوده است و غیر از آن هیچ چیز دیگری لباس نبوده است. این مثال برخلاف آن چیزی که در نگاه اول نشان می دهد به طرز شگفت آوری کامل است! مثلا ممکن است که کسی بگوید تعریف از لباس هرچیزی است که بشر را بپوشاند. و این حقیقت لباس است. بلافاصله جواب میدهیم که ما حقیت یک ژاکت(به طور مثال)را با برگ درخت مقایسه میکنیم. و یا ممکن است که کسی بگوید برگ کارهای دیگری هم دارد و حقیقت آن عمل فتوسنتز است! این مسئله بررسی درون مایه یک وجود در ابعادی متفاوت و تداخل مفاهیمم است. ژاکت هم احتمالا کاربردهایی بجز پوشاندن آدمی دارد، که شاید اصل کاری باشند، مثلا زیبایی و یا مواردی که درون مایه آن یعنی پارچ و نخ در آنها به کار میرود. به علاوه، می توان حالتی را متصور شد که در یک زمان خاص یک نوع خاص از برگ درخت فقط به عنوان لباس شناخته شود. این نکته را هم مجددا باید تکرار کرد که در اینجا این برگ است که میگوییم از آن تمامی مفاهیم لباس استخراج میشود. یعنی لباس همان برگ است و نه برگ همان لباس.ما به دنبال پویایی مفهوم لباس هستیم که حقیقت آن پوشانندگی نیست و بلکه گاهی فقط آن برگ خاص درخت بوده است و الان نیست.
نکته اینجاست که زمان حقیت را به روز میکند. مثلا می توان کمی در مورد مفهومی که در واژه خدا میشناسیمش بحث کرد.باز هم قیاس ظاهری آن است که بگوییم روزگاری ستاره بوده است و بعد گاو و بعد بت های دست ساز و بعد خدایان چند گانه و امروز در دیدگاه غالب خدای یگانه و شاید فردا فقط یک آغاز عجیب! اما بازهم این یک تکامل است که حقیت را در هر زمان زیر سوال نمیبرد. مثلا می توان گفت خدا در زمانی که ما گاو را خدا می دانسته ایم هم یگانه بوده است. اما نکته اینجاست که یگانگی خدا چه مولفه ای است؟ درواقع آن حقیقتی که در گذر زمان در تعاریف مختلف تغییر کرده است احاطه یک نیروی ما فوق اراده انسان بوده است و نه یک شکل ظاهری! در واقع ما آن نیرو را نیاز داشته ایم و همواره آن را در گذر زمان با آزمون و خطا ساخته ایم. این به این معنی است که اراده مافوق انسان روزی بت بوده است و روزی خدای یگانه و نه این که خدا(که برای آن هرکدام از ما پیشینه ذهنی خاصی داریم) روزی بت بوده است و روزی خدای یگانه. می توان تصور کرد که تمام خصوصیات خدای یگانه را روزی آدمی از روحی که در یک چوب دمیده است دریافت کرده است. حال باز هم یادآوری این نکته مهم است که آن مفهوم که انسان به دنبالش است (حمایت از فرای عادت)در هر لحظه از زمان یک مفهوم مستقل است اما در گذر زمان پویا است. در واقع میتوان گفت حقیقت یک مفهوم، مشتق نسبت به زمان آن مفهوم است.

Advertisements

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: